Η Απουσία- Συνέντευξη
"Η Απουσία" είναι μια ταινία μικρού μήκους δημιουργημένη από μαθητές της Δευτέρας Λυκείου, στα Ιωάννινα. Σεναριογράφος και σκηνοθέτης της ταινίας (συμμετέχει και ως ηθοποιός) είναι ο Θοδωρής Δημήτρη, υπεύθυνος για τη διεύθυνση φωτογραφίας και σύνθεση μουσικής είναι ο Νίκος Γράψας και οι ηθοποιοί είναι οι: Νίκος Βόσδου, Γεωργία Ψόχιου, Δημήτρης Φούκας, Φίλιππος Ζάψας και Ναταλία Καραπάνου.
"Η Απουσία" πραγματεύεται το θέμα του lucid dreaming (συνειδητό όνειρο), μια μέθοδο με την οποία κάποιος μπορεί να ελέγχει τα όνειρά του. Αυτό κάνει και ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, ο Νίκος (Νίκος Βόσδου), αφού του το δίδαξε η μεγαλύτερη αδερφή του Μυρτώ (Γεωργία Ψόχιου). Εξαιτίας αυτής της πρακτικής, όμως, ο Νίκος αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα, τα οποία για να αντιμετωπίσει θα πρέπει πρώτα να ξεπεράσει αυτή την "Απουσία".
Έχοντας δει και γράψει και κριτική για αυτήν την ταινία (μπορείτε να τη βρείτε εδώ: https://anamendigain.edublogs.org/2021/03/09/the-absence-review/), αποφάσισα να επικοινωνήσω με τους δημιουργούς και να πάρω μια συνέντευξη από κάποιους από τους συντελεστές της. Πιο συγκεκριμένα, αυτοί ήταν ο Θοδωρής Δημήτρη, ο Νίκος Γράψας, ο Νίκος Βόσδου και η Γεωργία Ψόχιου, τους οποίους και ευχαριστώ πολύ!
1. Ποια ήταν η έμπνευση αυτής της ταινίας;
Θοδωρής: Το καλοκαίρι του 2019 άκουσα διάφορα αρνητικά σχόλια για τον καλλιτεχνικό χώρο και έτσι αποφάσισα να δημιουργήσω μια ταινία, με την οποία θα προβάλλαμε την αγάπη μας για τον χώρο. Η ταινία έχει κεντρικό θέμα το lucid dreaming για το οποίο έμαθα από το youtube. Έχω επηρεαστεί κυρίως σεναριακά από αρκετές ταινίες του Christopher Nolan από τις οποίες εμπνεύστηκε και ο Νίκος τη μουσική. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της σκηνής της ληστείας ο Νίκος έγραψε ένα soundtrack που ονομάζεται Following, επηρεασμένο από την ομότιτλη πρώτη ταινία του Christopher Nolan, από την οποία ταινία εμπνεύστηκα και δημιούργησα και εγώ αυτή τη σκηνή. Επίσης, κάποιες σκηνές της Απουσίας στις οποίες γίνεται ιστορική αναδρομή είναι ασπρόμαυρες και αποτελούν πάλι στοιχείο από άλλες ταινίες του Nolan όπως το Memento και εννοείται το Inception, το οποίο έχει να κάνει με τα όνειρα. Ακόμα, σε μία μικρή σκηνή όπου ο Νίκος επιστρέφει σπίτι του, υπάρχει ένα easter egg καθώς η αδερφή του βλέπει μία ταινία η οποία είναι το Inception (ακούγεται η φωνή του DiCaprio). Επιπλέον, το πλάνο που ανοίγει το πορτ-μπαγκάζ ο Νίκος πριν τη ληστεία, οι λάτρεις του κινηματογράφου θα καταλάβουν ότι είναι ένα κλασσικό πλάνο του Quentin Tarantino. Σκηνοθετικά δεν πήρα στοιχεία εσκεμμένα από άλλους, αλλά μπορεί να το έχω κάνει υποσυνείδητα.
2. Πόσος καιρός μεσολάβησε από τη σύλληψη της ιδέας έως την ολοκλήρωση της ταινίας;
Θοδωρής: Ξεκίνησα να γράφω το σενάριο περίπου το καλοκαίρι του 2019, αλλά ήταν πολύ διαφορετικό σε σχέση με την τελική του μορφή, δεν είχε ούτε καν σαν κεντρικό θέμα το lucid dreaming. Λίγο αφού ξεκίνησα να γράφω το σενάριο είπα στον Νίκο για την ιδέα μου με στόχο να με βοηθήσει στη διεύθυνση φωτογραφίας, στο γενικό στήσιμο και πολύ αργότερα και στη σύνθεση μουσικής. Την ταινία τη δουλεύαμε περίπου ένα χρόνο, όμως τότε που ξεκίνησα ουσιαστικά να δουλεύω το σενάριο της ταινίας στη μορφή που βρίσκεται τώρα ήταν κατά τη διάρκεια της πρώτης καραντίνας (Μάρτιος- Απρίλιος 2020).
Νίκος Γράψας: Το casting έγινε στις 13 Ιουνίου. Είχαμε αποφασίσει πριν το casting πως ο Νίκος Βόσδου θα έπαιζε τον πρωταγωνιστικό ρόλο, όμως υπήρχαν κάποιοι ενδιαφερόμενοι για τους υπόλοιπους ρόλους, οπότε έπρεπε να γίνει κάπως η διαλογή. Τα γυρίσματα διήρκεσαν συνολικά 16 μέρες. Αφού τελείωσαν τα γυρίσματα πήρε ο Θοδωρής το κομμάτι του μοντάζ και ασχολήθηκε με αυτό μέχρι τον Ιανουάριο. Εγώ πήρα το πρώτο draft ολοκληρωμένο στα χέρια μου τον Δεκέμβριο και έγραψα τη μουσική, η οποία μου πήρε περίπου ενάμιση μήνα. Για τη σύνθεση μουσικής χρησιμοποίησα το πιάνο μου και άλλα μουσικά όργανα (π.χ. κρουστά, βιολιά, κιθάρες) μέσα από ένα πρόγραμμα του υπολογιστή.
3. Πώς προσέγγισαν οι ηθοποιοί τους ρόλους τους; Υπήρχε αυτοσχεδιασμός;
Γεωργία: Η αλήθεια είναι πως σε κάποια σημεία ταυτίστηκα με τη Μυρτώ ως Γεωργία και μου άρεσε πολύ ο ρόλος μου. Φυσικά, όμως, υπήρχαν και κάποιες στιγμές που ήταν κόντρα ρόλος για εμένα. Γενικά στο ύφος με βοήθησε πάρα πολύ το να παρατηρώ την αγαπημένη μου ηθοποιό, την Κατερίνα Διδασκάλου.
Νίκος Βόσδου: Δεν πήρα στοιχεία από άλλους ηθοποιούς καθώς έπαιζα τον ρόλο μου γιατί δεν έχω ασχοληθεί ξανά με τον κινηματογράφο ή την ηθοποιία και πριν τη συμμετοχή μου στην ταινία δεν ενδιαφερόμουν και δεν γνώριζα πολλά για τον χώρο. Γενικά ο ρόλος μου δεν με δυσκόλεψε πολύ γιατί υποδυόμουν ένα κλειστό, εσωστρεφές άτομο με μικρό κύκλο φίλων και έτσι είμαι περίπου και στην πραγματική μου ζωή. Όσο έπαιζα ακολουθούσα τις οδηγίες του Θοδωρή, δεν αυτοσχεδίασα σχεδόν καθόλου διότι δεν ήθελα να αλλάξω αυτό που είχε γράψει.
Θοδωρής: Ο αυτοσχεδιασμός δεν ήταν κάτι που αποθάρρυνα, αλλά οι συγκεκριμένοι ηθοποιοί δεν άλλαξαν κάτι. Γενικά ο κάθε ρόλος σε κάθε σκηνή ήθελε έναν διαφορετικό χειρισμό ώστε να δημιουργήσω πολλές διαφορετικές πτυχές των χαρακτήρων και να έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, είχα δώσει οδηγία στη Γεωργία σε ορισμένες σκηνές να συμπεριφέρεται σαν την αδερφή του Νίκου, σε άλλες που έπρεπε η Μυρτώ να πιέσει τον Νίκο και να του δημιουργήσει ενοχές, συμπεριφερόταν σαν τη μητέρα του.
4. Πώς ήταν τα γυρίσματα;
Νίκος Βόσδου: Συνήθως δίναμε ραντεβού 10:00-11:00 το πρωί και μπορεί να τελειώναμε 2:00 με 3:00 το μεσημέρι, το πολύ τέσσερις, αναλόγως τη δυσκολία της σκηνής που θέλαμε να γυρίσουμε. Τα εσωτερικά γυρίσματα γίνονταν στο σπίτι του Θοδωρή (σπίτι πρωταγωνιστή) και στου Νίκου Γράψα (σπίτι ληστείας). Το κλίμα ήταν πολύ καλό γιατί ήμασταν μία παρέα εφόσον όλοι γνωριζόμασταν ήδη μεταξύ μας, εκτός της Γεωργίας, αλλά η αμηχανία εξαφανίστηκε μετά τα 2 πρώτα γυρίσματα.
Γεωργία: Εγώ στην αρχή δεν ήξερα τα παιδιά, αλλά προσαρμόστηκα εύκολα γιατί είμαι πολύ κοινωνική και μου αρέσει να γνωρίζω άτομα. Τα γυρίσματα ήταν μία μοναδική εμπειρία για εμένα, αφού ασχολούμαι κυρίως με το θέατρο. Στα γυρίσματα άλλες φορές γελούσαμε με τα λάθη μας, άλλες ήμασταν πολύ προσηλωμένοι για να βγάλουμε τη σκηνή, ιδίως σε περιπτώσεις που είχαμε κάνει πολλές επαναλήψεις.
5. Δεδομένου πως η σκηνοθεσία απαιτεί ειδικές γνώσεις, πως καταφέρατε να βγάλετε ένα τόσο καλό οπτικοακουστικό αποτέλεσμα; Θα επιθυμούσατε να ασχοληθείτε στο μέλλον επαγγελματικά με τον κινηματογράφο;
Θοδωρής: Έχω παρακολουθήσει κάποια διαδικτυακά σεμινάρια για τη σκηνοθεσία κυρίως από τον Martin Scorsese, αλλά γενικά θεωρώ πως κανένας σκηνοθέτης δεν θα σε πάρει να σου πει ποιος είναι ο κανόνας των 180 μοιρών για παράδειγμα ή το που πρέπει να τοποθετείς την κάμερα σε κάθε σκηνή. Ο κάθε καθηγητής σκηνοθεσίας προσπαθεί απλά να σου μεταφέρει κάποια πράγματα και να σε βοηθήσει να βρεις το δικό σου στυλ. Η σκηνοθεσία δεν είναι απλά να δημιουργήσεις ένα όμορφο οπτικό αποτέλεσμα (στοιχείο που ανήκει και στη διεύθυνση φωτογραφίας), αλλά είναι να σε κάνει να νιώσεις πράγματα χωρίς να το καταλαβαίνεις, να δημιουργηθεί μια ατμόσφαιρα. Δυστυχώς, όμως, εξαιτίας του περιορισμένου εξοπλισμού και χώρου που διαθέταμε δεν μπορούσαμε να πετύχουμε πάντα τα συναισθήματα και τις καταστάσεις που θέλαμε. Όσον αφορά τη μελλοντική επαγγελματική ενασχόληση με τον κινηματογράφο, δεν σκοπεύω να παρακολουθήσω κάποια σχολή, απλά θα συνεχίσω κυρίως μόνος μου.
Νίκος Γράψας: Κυρίως λόγω του περιορισμένου χώρου και των συγκεκριμένων φακών που είχα, δεν μπορούσα ως cameraman να βγάλω την οπτική που ήθελε αρχικά ο Θοδωρής. Γι' αυτό και είχαμε πολλά κοντινά πλάνα στην ταινία. Όσον αφορά το κομμάτι της διεύθυνσης φωτογραφίας, εγώ ασχολούμαι με την φωτογραφία ερασιτεχνικά και γνωρίζω κάποια πράγματα για το στήσιμο του πλάνου. Γενικά, όμως, ακολουθούσα τις οδηγίες του Θοδωρή. Το καλό οπτικοακουστικό αποτέλεσμα οφείλεται κυρίως στον λίγο, αλλά καλής ποιότητας εξοπλισμό που είχαμε, δηλαδή μια κάμερα και το κινητό μου που το χρησιμοποιούσαμε ως μικρόφωνο, συσκευές δηλαδή που στη σημερινή εποχή θεωρώ πως υπάρχουν σε κάθε σπίτι. Φυσικά, εμείς βρήκαμε αρκετά τεχνικά προβλήματα τα οποία ήταν αποτέλεσμα του χαμηλού budget. Μέχρι τώρα έχω αποφασίσει πως θα δώσω εξετάσεις για να περάσω σε κάποια σχολή, αλλά όχι για τη μουσική. Αυτό δεν σημαίνει, όμως ταυτόχρονα ότι αντιμετωπίζω τη μουσική ως κάτι το ερασιτεχνικό.
Νίκος Βόσδου: Εγώ δεν σκοπεύω να ασχοληθώ με την ηθοποιία επαγγελματικά. Προς το παρόν έχω άλλους στόχους και προσπαθώ να τους πετύχω. Εγώ ουσιαστικά συμμετείχα στην ταινία για να βοηθήσω τον Θοδωρή, αλλά θα ενδιαφερόμουν πάρα πολύ να συμμετέχω και σε άλλες ταινίες των παιδιών.
Γεωργία: Εγώ θέλω σίγουρα να ασχοληθώ στο μέλλον με την ηθοποιία. Στο μυαλό μου έχω να δώσω Πανελλαδικές ώστε να περάσω σε μια σχολή και να έχω κάτι πιο σταθερό, αλλά μετά θέλω να δώσω εξετάσεις στο Εθνικό Θέατρο στην Αθήνα, να γίνω ηθοποιός κυρίως του θεάτρου και να κάνω την ηθοποιία από δεύτερη πρώτη επιλογή. Ακόμα, όμως και αν δεν περάσω στις εξετάσεις για το Εθνικό Θέατρο, θα πάω σίγουρα σε κάποια άλλη δραματική σχολή και θα προσπαθήσω να κάνω το όνειρό μου πραγματικότητα.
6. Πώς ξεκίνησε η αγάπη σας για τον κινηματογράφο; Έχετε επιχειρήσει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;
Θοδωρής: Μου άρεσε από μικρός να γράφω ιστορίες και γενικά έβλεπα πολλές ταινίες οπότε ήξερα ότι θα ασχοληθώ με τον κινηματογράφο. Έχω επιχειρήσει αρκετά μικρά projects με τον Νίκο στο παρελθόν τα οποία αυτή τη στιγμή δεν βρίσκονται πουθενά αναρτημένα. Η πρώτη μας επίσημη και ολοκληρωμένη δουλειά είναι η Απουσία.
Γεωργία: Κατά την άποψή μου κάποιος πρέπει να κάνει πράγματα που τον γεμίζουν και τον βοηθούν να αποκτήσει εμπειρίες και γνώσεις. Γενικά είμαι άνθρωπος πολύ ανοιχτή σε όλα. Ξεκίνησα να ασχολούμαι με την ηθοποιία στο Δημοτικό, όπου κάναμε παραστάσεις για τις γιορτές, αλλά η πραγματική αρχή στο θέατρο ήταν όταν ήμουν πρώτη ή δευτέρα Γυμνασίου και πήγα σε μια θεατρική ομάδα, τους Αθεράπευτους, και έτσι γνώρισα παραπάνω πράγματα για το θέατρο. Κάναμε παραστάσεις, αυτοσχεδιασμούς και μου άρεσε πάρα πολύ. Δυστυχώς, τώρα εξαιτίας της καραντίνας δεν μπορούμε να κάνουμε μαθήματα, αλλά κάνω μόνη μου κάποιους μονολόγους για να μη χαθώ εντελώς με το αντικείμενο.
Νίκος Γράψας: Μου αρέσει γενικά να ασχολούμαι με ό,τι καλλιτεχνικό υπάρχει. Επίτηδες είπα στον Θοδωρή ότι έχω κάμερα γιατί ήξερα ότι θα δημιουργούσε την ταινία και ήθελα οπωσδήποτε να ήμουν μέλος της ομάδας. Η μουσική μου άρεσε από μικρός και πάντα ήξερα πως ήθελα να κάνω κάτι παραπάνω από το να παίζω απλώς πιάνο και ο Θοδωρής μου έδωσε την ευκαιρία. Εγώ γενικά δεν συνεργάζομαι εύκολα με άτομα. Μου αρέσει να δουλεύω μόνος μου, αλλά με το Θοδωρή δεν νιώθω ότι συνεργάζομαι με κάποιον γιατί βλέπουμε τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο και απλά δημιουργούμε μια ταινία.
7. Σκοπεύετε να στείλετε την ταινία σε κάποιον διαγωνισμό;
Νίκος Γράψας: Έχουμε υποβάλει την ταινία σε κάποια φεστιβάλ αλλά θα επιθυμούσα να μην πω τα ονόματα γιατί μπορεί να μη μας δεχτούν. Γενικά ήταν περιορισμένες οι επιλογές μας γιατί το έχουμε κάνει την πρεμιέρα στο YouTube και τα περισσότερα φεστιβάλ θέλουν την αποκλειστικότητα της πρώτης προβολής.
Θοδωρής: Στα castings, στο τέλος της κάθε audition ρωτούσαμε αν οι υποψήφιοι ηθοποιοί θα είχανε πρόβλημα σε περίπτωση που η ταινία συμμετείχε σε κάποιο φεστιβάλ. Δηλαδή το είχαμε στο πρόγραμμα αρχικά, αλλά καθώς γυρίζαμε την ταινία βλέπαμε κάποια λάθη και κάποια στιγμή απογοητευτήκαμε και παρατήσαμε την ιδέα του φεστιβάλ. Το αρχικό μου σενάριο ήταν περίπου 50 σελίδες και νόμιζα πως θα έβγαινε η ταινία μεγάλου μήκους, περίπου στη μία ώρα. Όμως, μετά το μοντάζ ανακαλύψαμε πως η ταινία άνηκε στην κατηγορία μικρού μήκους (38 λεπτά) και γνωρίζαμε πως σε αυτή την κατηγορία υπάρχουν κυρίως ταινίες μικρών παραγωγών, όπως η δική μας οπότε αποφασίσαμε να την στείλουμε σε κάποια φεστιβάλ όπως είπε και ο Νίκος.
8. Πώς νιώθετε για την θετική ανταπόκριση του κόσμου;
Θοδωρής: Λίγες μέρες πριν από την κυκλοφορία της ταινίας μιλούσα με τον Νίκο στο τηλέφωνο αργά το βράδυ και βρήκαμε παλιές μας δουλειές και το πρώτο draft του σεναρίου που γράφτηκε το 2019. Καθίσαμε και είδαμε όλα τα παλιά μας projects και τότε ήταν που συνειδητοποιήσαμε πόση δουλειά είχαμε κάνει. Για περίπου έναν χρόνο δουλεύαμε πάνω στην ταινία σχεδόν κάθε μέρα και είχαμε χάσει την αντικειμενικότητά μας και το ενδιαφέρον μας για την εξέλιξη της ιστορίας, οπότε όταν ήρθε η μέρα της πρεμιέρας στις 26 Φεβρουαρίου ήμασταν σε κλήση μαζί με τον Νίκο και δεν σταματούσε το τηλέφωνό μας να χτυπάει από μηνύματα από ανθρώπους που μας έλεγαν πόσο τους άρεσε η ταινία. Περιμέναμε πάρα πολύ την αντίδραση του κόσμου και είμαστε πολύ ευτυχισμένοι και ανακουφισμένοι με την αντίδρασή τους. Οι κόποι μας δικαιώθηκαν. Εκείνο το βράδυ πήγα για ύπνο στις 12:00 αλλά δεν μπορούσα να κοιμηθώ από την υπερένταση και από την σκέψη του πόσο ωραία ένιωθα με τη θετική ανταπόκριση του κόσμου.
Γεωργία: Εγώ και ο Νίκος Βόσδου δεν είχαμε δει την ταινία ολοκληρωμένη, οπότε μας φάνηκε πολύ ωραία. Όλοι μου οι γνωστοί ενθουσιάστηκαν, ιδιαίτερα ο παππούς μου. Στο σχολείο την εβδομάδα μετά την πρεμιέρα πολλοί μαθητές και καθηγητές με φώναζαν Μυρτώ και με ρωτούσαν για την ταινία.
9. Σκοπεύετε να γυρίσετε νέα ταινία στο προσεχές διάστημα;
Θοδωρής: Ναι, αυτόν τον καιρό γράφω το σενάριο της δεύτερη ταινίας. Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από την Απουσία και σκοπεύουμε να τη γυρίσουμε το καλοκαίρι, αν όλα πάνε καλά.
10.Θεωρείτε πως το εκπαιδευτικό σύστημα σας έδωσε κίνητρα να ασχοληθείτε με τον κινηματογράφο ή η ενασχόλησή σας μαζί του οφείλεται κυρίως σε προσωπικό ενδιαφέρον; Πιστεύετε πως θα ήταν ωφέλιμο να υπάρχει κάποια extra δραστηριότητα ενασχόλησης με τον κινηματογράφο στο σχολείο; (π. χ. όμιλος κινηματογράφου)
Θοδωρής: Το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας έχει ήδη πολλά προβλήματα και είναι προσανατολισμένο στις Πανελλήνιες. Κατά τη γνώμη μου θα ήταν προτιμότερο να λυθούν τα πιο βασικά ζητήματα και μετά να προστεθεί μία καλλιτεχνική δραστηριότητα. Ο κινηματογράφος δεν αποτελεί μόνο μέσο ψυχαγωγίας, αλλά ταυτόχρονα έχει εκπαιδευτικές, ενημερωτικές πτυχές. Γι' αυτό και πιστεύω πως θα ήταν ωραίο να συνδυαστούν με κάποιον τρόπο τα κλασικά μαθήματα με τις τέχνες, ιδίως σε μαθήματα συζήτησης (π.χ. γλώσσα).
Γεωργία: Παρόλο που γενικά δεν υπάρχει κίνητρο από τους εκπαιδευτικούς, υπήρχαν κάποιοι λίγοι καθηγητές στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο που ήθελαν να κάνουν καλλιτεχνικές δραστηριότητες, όπως θεατρικές παραστάσεις. Εγώ για παράδειγμα είχα μία καθηγήτρια στο γυμνάσιο που μας έδινε κίνητρο να ασχοληθούμε με πράγματα πέρα από τα μαθήματα, κάτι που είναι πολύ σπάνιο.
Αγγλική version:
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου